Küresel havacılık sektörü, Orta Doğu’daki artan gerilimlerin enerji fiyatlarına olumsuz yansıması sonucunda ciddi bir maliyet krizi ile karşı karşıya kalıyor. Jet yakıtı fiyatlarının hızlı bir şekilde varil başına 85-90 dolardan 150-200 dolara yükselmesi, büyük havayolu şirketlerini radikal tedbirler almaya zorladı. Bu durum, birçok havayolu şirketinin bilet fiyatlarını artırmasına ve binlerce uçuşu iptal etmesine neden oldu.
Maliyetlerin artmasıyla birlikte, birçok havayolu şirketi operasyonel kapasitelerini kısıtlama kararı aldı. KLM, önümüzdeki ay Avrupa genelinde 160 uçuşunu gerçekleştiremeyeceğini duyurdu. Lufthansa ise ekim ayına kadar 20 bin kısa mesafeli uçuşu iptal etti. Scandinavian Airlines (SAS) da 1.000 uçuşun iptal edileceğini açıkladı. AirAsia X ve Air Canada gibi diğer havayolları, kapasitelerini yüzde 10 oranında azaltarak yoğun rotalarda bile seferleri düşürmeye gitti.
Havayolları, artan maliyetleri doğrudan yolculara yansıtma yoluna gitti. Bilet fiyatlarına eklenen “yakıt harcı” ve bagaj ücretlerindeki artışlar dikkat çekiyor. Air France-KLM, uzun mesafeli uçuşlarda gidiş-dönüş biletlerine 59 dolar zam yapmayı planlarken, United ve Thai Airways bilet fiyatlarında yüzde 10 ile yüzde 20 arasında bir artış öngörüyor. Delta ve American Airlines, bagaj ücretlerini artırırken, Southwest ilk bagaj ücretini 45 dolara çıkarıyor. Indigo ve China Eastern gibi şirketler, uçuş mesafesine bağlı olarak değişken yakıt ek ücretleri uygulamaya koydu.
Türk Hava Yolları (THY), Türkiye’nin güçlü rafineri kapasitesi ve yerli jet yakıtı üretimi sayesinde bu küresel krizin ortasında rakiplerine göre daha dayanıklı bir durum sergiliyor. Dışa bağımlılığı azalttığı için operasyonel anlamda bir avantaj elde eden THY’nin yanı sıra, SunExpress de 1 Mayıs itibarıyla Türkiye-Avrupa rotasında yolcu başına 10 euro tutarında geçici bir yakıt ek ücreti uygulamaya başlayacak. Düşük maliyetli havayolları arasında yer alan İspanyol Volotea, bilet fiyatlarını doğrudan yakıt maliyetlerine endeksleyen yeni bir model geliştirdi. Bu durum, yolcuların uçuş başına 14 euroya kadar değişen ek ücretlerle karşılaşabileceği anlamına geliyor. Sektör uzmanları, yakıt fiyatlarındaki belirsizliğin devam etmesi durumunda, uçuş iptallerinin ve ek ücretlerin yıl sonuna kadar artabileceği konusunda uyarıyor.
