Yunanistan’da Batı Trakya Türk azınlığına ait 8 ilkokulun daha kapatılması kararı tartışmalara neden oldu.
16 Temmuz’da Yunanistan Resmi Gazetesi’nde yayımlanan karara göre, 2026-2027 eğitim-öğretim yılında Dedeağaç ilindeki Dimetoka, İskeçe ilindeki Beyköy ile Rodop ilindeki Üntren, Delinasköy, Omurluköy, Çepelli ve Hebilköy Türk azınlık ilkokullarında eğitim verilmeyecek.
Son kararla birlikte Batı Trakya’da faaliyet gösteren Türk azınlık okullarının sayısı 76’ya geriledi.
OKUL SAYISI YILLAR İÇİNDE HIZLA AZALDI
Batı Trakya’daki Türk azınlık okullarının sayısı son yüzyılda önemli ölçüde düştü. Tarihsel verilere göre, bölgede 1926 yılında 307 Türk okulu bulunuyordu. Bu sayı 2000’li yılların başında yaklaşık 210’a, 2025-2026 eğitim-öğretim yılında ise 83’e kadar geriledi. Son 8 okulun daha kapatılmasıyla açık kalan okul sayısı 76 oldu.
Yunan makamları, okul kapatma kararlarını genellikle öğrenci sayısının yetersiz olması ve tasarruf tedbirleri gerekçesiyle açıklıyor.
LOZAN’A UYDUKLARI YOK
Karara tepki gösteren Avrupa Batı Trakya Türk Federasyonu Başkanı Halit Habipoğlu, uygulamanın Lozan Barış Antlaşması ile güvence altına alınan haklara aykırı olduğunu savundu.
Habipoğlu, “Lozan Antlaşması ile güvence altına alınan eğitim özerkliğimiz kâğıt üzerinde var görülse de uygulamada her yıl biraz daha boşaltılıyor. Bu, eğitim özerkliğimizi adım adım ortadan kaldırmayı planlayan sistematik bir politikanın sonucudur” dedi.
Öte yandan, Yunan hükümetinin Heybeliada Ruhban Okulu’nun açılması için sürekli ‘yaygara’ kopardığı biliniyor.
LOZAN NE DİYOR?
Batı Trakya’daki Türk azınlığın eğitim hakları, 1923 Lozan Barış Antlaşması’nın 37 ila 45. maddeleri kapsamında düzenleniyor.
Antlaşmaya göre azınlıkların kendi giderlerini karşılamak kaydıyla okul ve eğitim kurumları kurma, yönetme ve denetleme hakları bulunuyor.
Ayrıca Türkçe eğitim verilmesi ve dini eğitimin sürdürülmesi de bu hükümler kapsamında güvence altına alınıyor.
Türk azınlık temsilcileri, okul kapatma kararlarının azınlıkla istişare edilmeden alınmasının Lozan’da güvence altına alınan eğitim özerkliğiyle bağdaşmadığını savunuyor.
Yunanistan ise okul ağının yeniden düzenlenmesine ilişkin uygulamalarını idari ve eğitim politikaları çerçevesinde değerlendiriyor.
TÜRKLER ZORUNLU OLARAK GÖÇ ETTİ
Batı Trakya’da, Gümülcine, İskeçe ve Dedeağaç bölgelerinde yaşayan Türk azınlığın nüfusunun yaklaşık 150 bin olduğu belirtiliyor.
Bölgedeki Müslüman azınlık, 1923 yılındaki Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesi dışında bırakılmıştı.
Doğal nüfus artış hızına göre bugün Batı Trakya’daki Türk nüfusunun normal şartlarda 700.000 civarında olması bekleniyordu.
Ancak Yunan devletinin uzun yıllar boyunca uyguladığı vatandaşlıktan çıkarma, ekonomik baskılar ve asimilasyon politikaları nedeniyle on binlerce Türk bölgeden göç etmek zorunda kaldı.
